ایدز و نوجوانان
ایدز چیست ؟
هنگامی که دنیا برنامه بهداشت برای همه تا سال ۲۰۰۰ را پیگیری می کرد و زمانیکه جهانیان ریشه کنی آبله را جشن می گرفتند و غلبه بر بسیاری از بیماری های عفونی مانند فلج اطفال ، دیفتری ، سرخک و کنترل بیماریهای واگیر را نوید می دادند ، ناگهان در سال ۱۹۸۱ نوعی بیماری عفونی ناشناخته در آمریکا ، اروپا ، آفریقا ، استرالیا ، به نام ایدز گسترش یافت . با گذشت حدود ۲۰ سال و صرف میلیاردها دلار هزینه ،علیرغم بسیاری پیشرفتها هنوز دانشمندان موفق به کشف واکسنی برای پیشگیری و دارویی برای درمان قطعی آن نشده اند . با گسترش ایدز در آفریقای جنوبی و آسیا ، این بیماری هم اکنون بصورت جهانگیر درآمده است . تخمین زده شده که تا ابتدای سال ۲۰۰۱ حدود ۱/۳۶ میلیون نفر آلوده به ویروس ایدز در جهان زندگی می کنند و ۲۲ میلیون نفر بخاطر این بیماری جان خود را از دست داده اند .
تنها در سال ۱۹۹۹ ، ۶/۵ میلیون مورد جدید به موارد آلودگی اضافه شده که حدود نیمی از آنها بین ۲۴-۱۵ سال سن دارند . پس شناخت این بیماری برای شما نوجوانان عزیز ضروری است .
* عامل ایدز
عامل بیماری ویروسی به نام ویروس نقص ایمنی انسان( Human Immuno deficiency Virus HIV) که به سیستم دفاعی بدن حمله کرده و باعث اختلال در فعالیت آن می گردد . بیشترین سلولهایی که درگیر می شوند ،لنفوسیت ها هستند که جزء گلبولهای سفید می باشند .
نام بیماری ( AIDS ) از حروف اول کلمات زیر گرفته شده است و به معنی نقص ایمنی اکتسابی است :
( Acquired Immuno Deficiency Syndrome )
* تشخیص
تشخیص آلودگی به ویروس ایدز ، فقط با آزمایش خون میسر است که آن هم از زمان ورود ویروس به بدن انسان تا زمانی که شواهد آزمایشگاهی ظاهر شود ، بین ۲ هفته تا ۱۶ ماه فاصله وجود دارد که به آن دوره پنجره گفته می شود . در این دوران فرد آلوده کننده است ولی هیچ یک ازعلائم بالینی و آزمایشگاهی متداول را ندارد .
* ایدز چگونه سرایت می کند ؟
* ویروس ایدز از سه راه قابل انتقال است :
۱ - تماس جنسی
۲ - از راه انتقال خون و فرآورده های خونی و استفاده مشترک از سرنگ و سوزن آلوده
۳ - از مادر به کودک
۱ - تماس جنسی
۸۰ درصد آلوده شدگان به بیماری ایدز در دنیا به دلیل برقراری روابط جنسی با افراد آلوده به این بیماری مبتلا شده اند .
۲ - انتقال خون و فرآورده های خونی و سرنگ و سوزن آلوده
بیماری ایدز از طریق انتقال خون و فرآورده های خونی آلوده به ویروس ، قابل انتقال است . در اکثر کشورهای جهان ، خون و فرآورده های خونی را از نظر آلودگی به ویروس ایدز مورد بررسی قرار می دهند ، پنج درصد از آلوده شدگان به ویروس ایدز از این طریق آلوده شده اند .
هر وسیله تیز و برنده که بتواند در پوست یا مخاط خراش ایجاد کند یا وارد بدن شود مانند ابزار پزشکی و دندان پزشکی ،لوازم حجامت ، سوراخ کردن گوش ، ختنه ، خال کوبی ، طب سوزنی ، تیغ سلمانی و مسواک می تواند باعث انتقال ویروس گردد .
اینگونه وسایل ، باید یک بار مصرف باشند و یا حداقل بصورت مشترک استفاده نشوند ، در مورد وسایلی مانند وسایل دندانپزشکی و پزشکی پیشرفته که امکان چنین کاری نیست باید حتماً وسایل بخوبی استریل شده باشند .
در حال حاضر مهمترین راه انتقال ویروس در ایران و برخی از کشورهای دیگر جهان استفاده افراد معتاد از سرنگ یکدیگر برای تزریق مواد مخدر بوده است .
۳ - از مادر به کودک
سومین راه انتقال از طریق مادر به کودک در طول حاملگی و زایمان است . ثابت شده است که شیر مادر آلوده می تواند سبب انتقال ویروس از مادر به فرزند باشد .
راههای عدم سرایت
علیرغم جداسازی ویروس ایدز بسیاری از ترشحات بدن مانند خون ، ترشحات جنسی مردانه و زنانه ، بزاق ، ادرار ، اشک ، عرق ، شیرمادر ، مایعات جنب ،صفاق و مغزی نخاعی ، سرایت در اثر تماس با همه آنها صورت نمی گیرد و فقط خون ، ترشحات جنسی و شیر مادر عامل انتقال هستند . لذا ویروس ایدز از راه تماسهای عادی مثل با هم کارکردن ، صحبت کردن ، همسفر شدن ، غذاخوردن و همچنین از راه حمام ، استخر و توالت قابل انتقال نمی باشد .
ایدز در ایران
اولین مورد ایدز در ایران در سال ۱۳۶۶ گزارش شد . این مورد یک کودک ۶ ساله هموفیل بود که بدلیل بیماری زمینه ای از فرآورده های خونی وارداتی استفاده می کرد . از آن پس تمام خونها و فرآورده های خونی اعم از داخلی یا وارداتی ملزم به آزمایش از نظر عفونت قبل از مصرف شدند . این آزمایشات توسط سازمان انتقال خون ایران انجام می پذیرد . برابر گزارشات واصله از دبیرخانه ستاد کشوری مبارزه با ایدز ، از آن زمان تا پایان سال ۱۳۷۹ ، ۲۳۸۲ مورد آلوده به ویروس در ایران شناسایی شده است که ۳۱۹ نفرشان به این بیماری مبتلا و ۲۸۴ نفرشان فوت شده اند .