مواد مخدر به‌صورت کلی به سه دسته مخدرها، توهم زاها و توان افزاها تقسیم می‌شوند.
مخدرها- که ماده مؤثرشان مرفین است مثل تریاک و هرویین- از این دسته هستند.
توهم زاها به دو گروه طبیعی (حشیش، گراس و بنگ) و مصنوعی تقسیم می‌شوند که قرصهای اکس جزو گروه مصنوعی مخدرهای توهم زاست.